Ελάτη – Περτούλι – Νεραϊδοχώρι

 

Ελάτη

Στις νοτιοδυτικές πλαγιές του Κόζιακα, 31 χιλιόμετρα από τα Τρίκαλα και 13 από την Πύλη, σε υψόμετρο 900 μέτρων, απλώνεται η Ελάτη, ένα από τα δημοφιλέστερα χειμερινά θέρετρα της Ελλάδας. Χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του επιβλητικού Κόκκινου Βράχου, αποτελεί ένα γραφικό χωριό με παραδοσιακά κτίρια κατασκευασμένα από πέτρα και ξύλο και μικρές πλατείες στολισμένες με βρύσες και παρτέρια. Ο πληθυσμός του είναι 950 κάτοικοι συμπεριλαμβανομένων των οικισμών Άγιος Γεώργιος, Ξυλοχώρι, Λιόπιστες και Βλάχα. Προσφέρει μια πληθώρα από πολυτελή ξενοδοχεία, παραδοσιακούς ξενώνες, εστιατόρια με τοπικές σπεσιαλιτέ, ζεστά καφέ, μπαρ και τουριστικά καταστήματα με τοπικά προϊόντα και αναμνηστικά.

 

Ιστορία

Βουτηγμένο μέσα σε πυκνά δάση ελάτης, το χωριό δικαιολογεί απόλυτα την ονομασία του, η οποία βέβαια χρησιμοποιείται τις τελευταίες δεκαετίες. Βάση αρχαιολογικών ανακαλύψεων στη θέση Κατώφλι, η αρχαία πόλη Πύτναιο βρισκόταν στην περιοχή της Ελάτης, ενώ σύμφωνα με Βυζαντινά ευρήματα το χωριό δημιουργήθηκε μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης σε μια διαφορετική τοποθεσία κοντά στο ποτάμι. Στις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχαν τρεις παλιότεροι οικισμοί οι οποίοι καταστράφηκαν από φωτιά το 1943, κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η Ελάτη χτίστηκε στη σημερινή της θέση αμέσως μετά την οριστική απελευθέρωση των Τρικάλων από τους Τούρκους το 1898 και μέχρι το 1955 ονομαζόταν Τύρνα.

 

Αξιοθέατα

 

Άλσος Προφήτη Ηλία

Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού και είναι ιδανικό για έναν σύντομο περίπατο και για χαλάρωση συντροφιά με το κελάηδημα των πουλιών και τον ήχο του αέναου βουητού του ποταμού. Επίσης, στο κέντρο του άλσους δεσπόζει το πέτρινο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία.


Παραδοσιακή αγορά

Λειτουργεί σε μια πλακόστρωτη πλατειούλα διακοσμημένη με πέτρινη βρύση και παραδοσιακά φανάρια. Τα ξύλινα σπιτάκια των παραγωγών, στοιχισμένα δίπλα – δίπλα, προσφέρουν μια μεγάλη ποικιλία από τοπικά παραδοσιακά προϊόντα και αναμνηστικά.


Κόκκινος Βράχος

Υψωμένος επιβλητικά ανάμεσα από τα έλατα, στη δυτική πλευρά του βουνού, προσφέρει μια πανοραμική θέα του χωριού. Είναι προσβάσιμος από μονοπάτι, μετά από 15 λεπτά περπάτημα, και λειτουργεί ως αναρριχητικό πεδίο με οργανωμένες διαδρομές και ασβεστόλιθο καλής ποιότητας.


Αρκουδότρυπα

Χωμένη ανάμεσα στους γκρίζους βράχους στην ανατολική πλευρά του Κόζιακα, ατενίζει την Ελάτη από υψόμετρο 1400 μέτρων. Σύμφωνα με την παράδοση μια μεγάλη αρκούδα ζούσε στη σπηλιά για πολλά χρόνια.


Σπηλιά του Μπέη

Στην καρδιά του Κόζιακα, σε υψόμετρο 1200 μέτρων, υπάρχει ένα μικρό οροπέδιο που διασχίζεται από έναν κρυστάλλινο χείμαρρο ο οποίος χύνεται βαθιά σε μια ευρύχωρη σπηλιά, τη σπηλιά του Μπέη, ενώ ένα κιόσκι με τζάκι προσφέρει ξεκούραση στους επισκέπτες. Πρόκειται για μια όμορφη τοποθεσία προσβάσιμη με μονοπάτι, μετά από μιάμιση ώρα πεζοπορία.

 

Περτούλι

Το Περτούλι, ένα πέτρινο κόσμημα κατασκευασμένο από τον άνθρωπο, φωλιάζει ανάμεσα στα εντυπωσιακά βουνά Κόζιακας, Νεράιδα, Μαρόσα και Αυγό, σε υψόμετρο 1150 μέτρων. Περιβάλλεται από ένα μοναδικής φύσεως και αισθητικής ελατοδάσος έκτασης περίπου 35.000 στρεμμάτων το οποίο διοικείται από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και χρησιμοποιείται για την πρακτική άσκηση των φοιτητών Δασολογίας. Το χωριό χαρακτηρίζεται για τα παραδοσιακά του αρχοντικά με τα χαγιάτια, τις διάσπαρτες πέτρινες βρύσες και τα πλακόστρωτα ανηφορικά σοκάκια γύρω από την κεντρική πλατεία. Έχει πληθυσμό 200 κατοίκους και απέχει 46 χιλιόμετρα από τα Τρίκαλα και 15 από την Ελάτη. Αποτελεί έναν σημαντικό τουριστικό προορισμό διαθέτοντας μεγάλη ποικιλία από ξενοδοχεία και ξενώνες, εστιατόρια, καφετέριες και καταστήματα τουριστικών ειδών.

  

Ιστορία

Το Περτούλι πρωτοαναφέρεται στα ιστορικά έγγραφα της Μονής Βαρλαάμ των Μετεώρων στις αρχές του 10ου αιώνα. Το 1720 εγκαταλείφθηκε ολοκληρωτικά εξαιτίας επιδημίας πανώλης και ξανακατοικήθηκε από τον Τριαντάφυλλο Χατζή Μπέρτα από τον οποίο, όπως πιστεύεται από μερικούς, πήρε τη σημερινή του ονομασία. Το 1823 πυρπολήθηκε μαζί με την Ελάτη και την Πύρρα από τους Αρβανίτες και ξαναχτίστηκε το  1841 ενώ, κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, και συγκεκριμένα το 1943, καταστράφηκε από τους Γερμανούς επειδή στέγαζε το αρχηγείο της Εθνικής Αντίστασης.

 

Αξιοθέατα

 

Περτουλιώτικα Λιβάδια

Ατέλειωτα καταπράσινα λιβάδια διασχιζόμενα από τον Ξεριά, παραπόταμο του Αχελώου, μικρά ξύλινα γεφυράκια που ενώνουν τις όχθες του, πολύχρωμα αγριολούλουδα διάσπαρτα ανάμεσα στο απέραντο πράσινο, αγελάδες και άλογα που βόσκουν ανέμελα, πυκνά ελατοδάση σκαρφαλωμένα ως τις γύρω απότομες πλαγιές, όλα περιτριγυρισμένα από επιβλητικές κορυφές άλλοτε τυλιγμένες από τα σύννεφα και άλλοτε καλυμμένες από το χιόνι. Σαν τοπίο από καρτ ποστάλ, τα Περτουλιώτικα Λιβάδια απλώνονται ανάμεσα στην Ελάτη και το Περτούλι σε υψόμετρο 1150 μέτρων.

 

Χιονοδρομικό κέντρο Περτουλίου

Δεσπόζει στην καρδιά των Πετουλιώτικων Λιβαδιών με τις πίστες του να ξεδιπλώνονται ανάμεσα από εντυπωσιακά έλατα και μικρά ρυάκια και αποτελεί ένα μικρό και “ζεστό” χιονοδρομικό κέντρο ιδιαίτερα δημοφιλές, κυρίως για την τοποθεσία και το τοπίο του και όχι τόσο για τις πίστες του.

Διαθέτει μια κόκκινη πίστα μήκους 1500 μέτρων, μια μπλε μήκους 400 μέτρων και μια αρχαρίων μήκους 80 μέτρων. Επίσης, στο κέντρο λειτουργεί ένας διθέσιος εναέριος αναβατήρας, ένας συρόμενος με άγκυρα και ένας παιδικός καθώς και καταστήματα ενοικίασης εξοπλισμού και σχολή σκι. Επιπλέον, υπάρχουν δύο όμορφα σαλέ, το ένα στην κορυφή της κύριας πίστας με πανοραμική θέα στα γύρω βουνά και τις ελατοσκέπαστες πλαγιές. Η τυπική περίοδος λειτουργίας του κέντρου για σκι διαρκεί από τα τέλη Δεκεμβρίου εώς τα τέλη Μαρτίου.

 

Καταφύγιο του Κόζιακα

Στο μικρό οροπέδιο του Μπακόλα, σε υψόμετρο 1750 μέτρων, ανάμεσα στις κορυφογραμμές και τα έλατα, φωλιάζει το ορειβατικό καταφύγιο του Κόζιακα. Πρόκειται για ένα πέτρινο οίκημα, χτισμένο το 1959 και ανακατασκευασμένο δύο φορές, μετά από αλλεπάλληλες καταστροφές, χωρητικότητας 20 ατόμων. Λίγα μέτρα πιο δίπλα βρίσκεται η ομώνυμη φυσική πηγή με τρεχούμενο κρυστάλλινο νερό και ποτίστρες για τα ζώα ενώ, η ψηλότερη κορυφή του βουνού Αστραπή (1901 μ.) απέχει μόλις 25 λεπτά περπάτημα. Υπάρχουν διάφορες διαδρομές που οδηγούν στο καταφύγιο, όμως η κλασική είναι από το μονοπάτι που ξεκινάει από τα Περτουλιώτικα Λιβάδια ακριβώς απέναντι από το χιονοδρομικό κέντρο και διαρκεί 2 ώρες.

 

Γεφύρι της Γριάς

Πρόκειται για ένα πέτρινο γεφύρι στο Φαράγγι της Μάνας, το οποίο διασχίζεται από παραπόταμο του Αχελώου, στολισμένο με παραστάσεις σκαλισμένες με εξαιρετική λεπτότητα και τέχνη. Σύμφωνα με έναν τοπικό θρύλο, το γεφύρι κατέρρεε επανειλημμένα από τα ορμητικά νερά του Αχελώου και ο πρωτομάστορας υποστήριζε ότι το αίμα των θυσιαζόμενων ζώων δεν ήταν αρκετό για να το στεριώσει αλλά έπρεπε να θυσιαστεί άνθρωπος. Έτσι, άρπαξαν μια γριά ζητιάνα που περνούσε από εκεί και την έχτισαν στα θεμέλιά του και από τότε ονομάστηκε Γεφύρι της Γριάς. Όπως λέγεται από τους ντόπιους, κατά καιρούς πολλοί διαβάτες έχουν ακούσει το θρήνο της ή την έχουν δει να κάθεται στη γέφυρα.

 

Λαογραφικό Μουσείο Χρυσομηλιάς

Η Χρυσομηλιά είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά της περιοχής χτισμένη στη βορειοδυτική πλαγιά του Κόζιακα σε υψόμετρο 950 μέτρων, 10 χιλιόμετρα από το Περτούλι. Στο χωριό λειτουργεί λαογραφικό μουσείο με μια μεγάλη έκθεση από παλιά είδη οικιακής χρήσης και συσκευές, παλιά εργαλεία, παραδοσιακά σκεύη μαγειρικής, παραδοσιακές φορεσιές, κειμήλια, παλιά όπλα και ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

 

Νεραϊδοχώρι

Το Νεραϊδοχώρι είναι ένα όμορφο χωριό χτισμένο στη σκιά των βουνών Μαρόσα και Νεράιδα, σε υψόμετρο 1150 μέτρων. Το χωριό των νεράιδων, όπως αλλιώς αποκαλείται, οφείλει την ονομασία του στο ομώνυμο βουνό. Τα σπίτια του με τις κόκκινες στέγες απλώνονται αμφιθεατρικά στην πλαγιά ατενίζοντας της κορυφές των βουνών που τυλίγουν το χωριό, ενώ πέτρινες βρύσες με τρεχούμενο κρυστάλλινο νερό κοσμούν διάφορες γωνιές του. Ο πληθυσμός του είναι 320 κάτοικοι και απέχει 51 χιλιόμετρα από τα Τρίκαλα και 5 χιλιόμετρα από το Περτούλι. Σήμερα, αποτελεί τουριστικό προορισμό διαθέτοντας μεγάλη ποικιλία από ξενοδοχεία, ξενώνες, εστιατόρια και καφετέριες.

 

Ιστορία

Αποτελεί τη γενέτειρα του Χριστόδουλου Χατζηπέτρου, οπλαρχηγού της Πίνδου και μέλους της Φιλικής Εταιρίας. Το πρώτο όνομα του χωριού ήταν Βετερνίκ από τη Σλάβικη λέξη “βετρονίκ” που σημαίνει το μέρος με τις νεράιδες, ενώ μέχρι το 1978 ονομαζόταν Χατζηπέτριο προς τιμή του τοπικού ήρωα. Επίσης, κατά το παρελθόν στο χωριό άνθισε το εμπόριο και ιδιαίτερα το εμπόριο μαλλιού λόγω τoυ μεγάλου αριθμού κοπαδιών που εκτρέφονταν στην περιοχή.

 

Λαϊκή παράδοση

Σύμφωνα με έναν θρύλο, κάποτε ζούσαν στο χωριό δυο πολύ όμορφες και πλούσιες κοπέλες, η Μάρω και η Νεραϊδούλα. Μια μέρα εισέβαλαν στο χωριό κλέφτες και προσπάθησαν να αρπάξουν τις κοπέλες οι οποίες κατόρθωσαν να ξεφύγουν σκαρφαλώνοντας η μία στην κορυφή του ενός βουνού και η δεύτερη στην κορυφή του άλλου. Όταν οι κλέφτες αποχώρησαν οι κοπέλες δεν επέστρεψαν στο χωριό αλλά χάθηκαν για πάντα. Οι γέροι και οι γριές διηγούνταν ότι, πολλές φορές τις φεγγαρόλουστες νύχτες έβλεπαν τις σκιές των κοριτσιών να περιπλανούνται στις πλαγιές ενώ, τις σκοτεινές νύχτες άκουγαν τις λυπητερές φωνές τους. Από τότε τα δυο βουνά ονομάστηκαν Μαρόσα και Νεράιδα και το χωριό Νεραϊδοχώρι.

 

Αξιοθέατα

 

Γεφύρι του Χατζηπέτρου

Θεμελιώθηκε το 1750 γεφυρώνοντας τις όχθες του Περτουλιώτικου ρέματος σε μια ειδυλλιακή τοποθεσία, μόλις 2 χιλιόμετρα έξω από το χωριό. Πρόκειται για ένα πέτρινο μονότοξο γεφύρι μήκους 30 μέτρων, ύψους 8 μέτρων και άνοιγμα τόξου 17,5 μέτρων.

 

Βλαχόστρατα

Αμέσως μετά το γεφύρι του Χατζηπέτρου απλώνεται η Βλαχόστρατα, ένα λιθόστρωτο μονοπάτι στα βουνά που κατά το παρελθόν συνέδεε τη Θεσσαλία με την Ήπειρο. Χρησιμοποιούνταν για πολλούς αιώνες από τους κατοίκους των ορεινών περιοχών για τη μεταφορά των προϊόντων τους και από τους βοσκούς για τη μετακίνηση των κοπαδιών. Μέρος του μονοπατιού, μήκους περίπου ενός χιλιομέτρου, έχει διατηρηθεί και προσφέρει εκπληκτική θέα της περιοχής, ταξιδεύοντας τον επισκέπτη στο χρόνο και στην τοπική παράδοση.

 

Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής

Το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται στην Τσιούκα, σε υψόμετρο 1270 μέτρων, 2 χιλιόμετρα έξω από το χωριό. Χτίστηκε το 1792 από τον αρματολό Γούσιο Χατζηπέτρο, στα ερείπια του παλιότερου ξωκλησιού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και ο ρυθμός του είναι βασιλική με τρούλο. Στην περίοδο της ακμής του το μοναστήρι διέθετε πλούσια βιβλιοθήκη, κτήματα και κοπάδια ενώ, φιλοξενούσε τα λείψανα του Αγίου Μόδεστου της Ιερουσαλήμ. Κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου χρησιμοποιήθηκε ως κρησφύγετο των ανταρτών και υπέστη σοβαρές ζημιές.

 

Λαογραφικό Μουσείο Πύρρας

Χτισμένη σε υψόμετρο 1050 μέτρων, 5 χιλιόμετρα μετά το Νεραϊδοχώρι, η Πύρρα είναι ένα μικρό και γραφικό χωριό κρυμμένο μέσα σε οξιές και βελανιδιές. Το παλιό σχολείο έχει ανακαινιστεί και μετατραπεί σε λαογραφικό μουσείο με μοναδικά και ενδιαφέροντα εκθέματα τα οποία παρουσιάζουν και αναδεικνύουν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής της περιοχής.

 

 

Υπαίθριες δραστηριότητες

Η περιοχή αποτελεί έναν ιδανικό προορισμό για ορεινά αθλήματα και υπαίθριες δραστηριότητες όπως, ορειβασία στον Κόζιακα και στις γύρω κορυφές της Νότιας Πίνδου και πεζοπορία σε ένα ευρύ δίκτυο μονοπατιών τα οποία ξετυλίγονται στα κοντινά δάση. Ο Κόκκινος Βράχος στην Ελάτη ενδείκνυται για αναρρίχηση και οι σπηλιές του Κόζιακα για σπηλαιολογία. Επίσης, τα Περτουλιώτικα Λιβάδια προσφέρονται για ιππασία, ποδηλασία, τοξοβολία καθώς και βόλτες με μηχανάκια χιονιού κατά τη χειμερινή περίοδο. Το τοπικό χιονοδρομικό κέντρο λειτουργεί, συνήθως από τα μέσα Δεκεμβρίου εώς τα μέσα Μαρτίου, με τρεις μικρές και εύκολες πίστες για σκι και χιονοσανίδα. Στην περιοχή δραστηριοποιούνται γραφεία με έμπειρους συνοδούς, εξειδικευμένα στην οργάνωση υπαίθριων δραστηριοτήτων.

 

 

Τοπικά προϊόντα

Σε όλα τα χωριά παράγεται ένας σημαντικός αριθμός από  τοπικά προϊόντα όπως κρέατα υψηλής ποιότητας, γαλακτοκομικά, σπιτικές πίτες, βότανα και μυρωδικά, άγρια μανιτάρια, αποξηραμένα λουλούδια, χειροποίητα ζυμαρικά, τραχανάς, αγνό μέλι, παραδοσιακά γλυκά και λικέρ καθώς και ξυλόγλυπτα.

 

Προτάσεις

Διαμονή Φαγητό Διασκέδαση Αγορές Δραστηριότητες