Πύλη

 

 

Η πόλη

Δεκαοχτώ χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τρικάλων μια φυσική πύλη σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά Κόζιακας και Ίταμος ενώνοντας την απέραντη θεσσαλική πεδιάδα και την Οροσειρά της Πίνδου. Ο μικρός ποταμός Πορταϊκός κυλάει ανάμεσα στις βραχώδεις πλευρές του στενού φαραγγιού ποτίζοντας τα γύρω πεδινά με τα νερά που μεταφέρει από το λιώσιμο του χιονιού των γύρω βουνών. Εδώ βρίσκεται η Πύλη, μια μικρή γραφική πόλη 2.500 κατοίκων, χτισμένη στους πρόποδες των δύο βουνών γύρω από τις όχθες του ποταμού. Το όνομά της το οφείλει αποκλειστικά στη θέση της.

Η πόλη είναι η έδρα του διευρυμένου Δήμου Πύλης συμπεριλαμβανομένων δεκάδων γειτονικών χωριών. Έχει γίνει γνωστή διότι αποτελεί πέρασμα προς τα ορεινά τουριστικά θέρετρα της Πίνδου ή τη βάση για εξορμήσεις στα κοντινά χωριά και αξιοθέατα, συμπεριλαμβανομένης της Λίμνης Πλαστήρα, διαθέτοντας έναν  ικανοποιητικό αριθμό από ξενοδοχεία, ξενώνες, εστιατόρια, καφέ και μπαρ. Η κύριες ενασχολήσεις των κατοίκων της είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία και ο τουρισμός.

 

 

Ιστορία

Στη θέση του συνοικισμού Πόρτα Παναγιά, στην αριστερή όχθη του Πορταϊκού, βρισκόταν η Βυζαντινή πόλη Μεγάλαι Πύλαι η οποία στην Τουρκοκρατία ονομαζόταν Πόρτα Παζάρ. Πρόκειται για τη γενέτειρα του μητροπολίτη Λαρίσης Βησσαρίωνα Β΄ (1490-1540) ο οποίος στη συνέχεια ανακηρύχθηκε πολιούχος των Τρικάλων, της Καλαμπάκας και της Πύλης. Εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης η Πύλη υπήρξε πολλές φορές, κατά το παρελθόν, πεδίο σοβαρών μαχών. Καταστράφηκε επανειλημμένα από πολλούς κατακτητές ενώ κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, και συγκεκριμένα στις 8 Ιουνίου 1943, πυρπολήθηκε από τους Ιταλούς. 

 

 

Αξιοθέατα

 

Γεφύρι Αγίου Βησσαρίωνα

Αναγερμένο το 1514 από τον Άγιο Βησσαρίωνα, αποτελεί το σύμβολο της πόλης. Πρόκειται για ένα μονότοξο γεφύρι μήκους 67, πλάτους 2,5 και μέγιστου ύψους 30,5 μέτρων ενώ το άνοιγμα του τόξου του αγγίζει τα 28 μέτρα. Έως το 1936 ήταν η μοναδική γέφυρα της περιοχής που συνέδεε τον κάμπο με τα βουνά. Στην αριστερή όχθη του ποταμού, διασχίζοντας τη γέφυρα, σώζονται ακόμα τμήματα του λιθόστρωτου μονοπατιού που οδηγούσε στα ορεινά, η γνωστή Βλαχόστρατα. Επίσης, ένας μικρός καταρράκτης σχηματίζεται λίγο πιο κάτω κάνοντας τα νερά να αφρίζουν ενώ, δίπλα στη γέφυρα, ένα όμορφο καφέ λειτουργεί στη σκιά των αιωνόβιων πλατάνων.

 

Κρεμαστή Γέφυρα

Xτίστηκε το 1981 για να παρέχει πρόσβαση στην εκκλησία της Πόρτας Παναγιάς. Πρόκειται για μια πεζογέφυρα μήκους 120 και πλάτους 2 μέτρων η οποία κρέμεται από δυο πυλώνες ύψους 16 μέτρων. Είναι η πρώτη γέφυρα που χτίστηκε στην Ελλάδα με τη συγκεκριμένη τεχνική.

 

Εκκλησία της Πόρτας Παναγιάς

Βρίσκεται στην αριστερή όχθη του Πορταϊκού, χτισμένη το 1283 από τον Άγγελο Ιωάννη Κομνηνό Δούκα Β΄, νόθο γιο του δεσπότη της Ηπείρου. Αυτός ο Βυζαντινός ναός, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, έχει ως χαρακτηριστικό του δυο ολόσωμες εικόνες του Χριστού και της Παναγίας κατασκευασμένες από ψηφίδες, τοποθετημένες εκατέρωθεν της Κύριας Πύλης του ιερού.

 

Γεφύρι Παλαιοκαρυάς

Δεσπόζει μεταξύ δυο εντυπωσιακών καταρρακτών, στο ομώνυμο φαράγγι, συνδέοντας την Πύλη με τα γειτονικά χωριά του Ασπροποτάμου. Πρόκειται για ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι μήκους 26, ύψους 10 και άνοιγμα τόξου 19 μέτρων, χτισμένο γύρω στο 1550. Τα κρυστάλλινα νερά του ποταμού και η πλούσια βλάστηση συνδυαζόμενα με την αρμονία και την ηρεμία της φύσης, η οποία διακόπτεται μόνο από το αέναο βουητό των καταρρακτών, συνθέτουν ένα παραμυθένιο σκηνικό κατοικήσιμο από νεράιδες και ξωτικά.

 

Μοναστήρι Αγίου Βησσαρίωνα (Δούσικο)

Ανεγέρθη από το Άγιο Βησσαρίωνα το 1535 και είναι αφιερωμένο στον Χριστό. Δεσπόζει στην ανατολική πλαγιά του Κόζιακα, σε υψόμετρο 650 μέτρων, 5 χιλιόμετρα από την Πύλη. Στα χρόνια της ακμής του ήταν ένα από τα μεγαλύτερα μοναστήρια της Θεσσαλίας αφού σύμφωνα με την παράδοση αριθμούσε 365 κελιά που συμβόλιζαν τις μέρες του χρόνου. Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο η μονή στέγαζε το αρχηγείο της Εθνικής Αντίστασης και το 1943 βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς. Σήμερα λειτουργεί ως μονή αρρένων, διαθέτοντας πλούσια βιβλιοθήκη και σπάνια κειμήλια από τα οποία ξεχωρίζουν η κάρα, τα άμφια, η διαθήκη και του ραβδί του Αγίου Βησσαρίωνα, και αποτελεί άβατο για τις γυναίκες.

 

Λίμνη Αγίου Βησσαρίωνα

Η κατάφυτη ανατολική πλαγιά του Κόζιακα καθρεφτίζεται αυταρέσκα στα νωχελικά νερά της μικρής λίμνης, σαν να προσπαθεί να κερδίσει τις εντυπώσεις από τους λευκούς και μαύρους κύκνους που λούζονται περήφανα με τις τελευταίες αχτίδες ενός ντροπαλού ήλιου του Δεκεμβρίου, λίγο πριν δύσει ανάμεσα στις χιονισμένες κορυφές της Πίνδου. Σε μια άκρη, ένας ψαράς έχει απλώσει τα καλάμια του και περιμένει καρτερικά τη λεία του την ώρα που ένα κοπάδι από αγριόπαπιες προσπαθεί να του κλέψει τον μεζέ, ενώ γύρω γύρω στις όχθες, ένα τσούρμο από φλύαρα βατράχια συνεχίζει αμέριμνα το τραγούδι του. Το ξύλινο κιόσκι στέκει αγέρωχα στο ύψωμα ως μοναχικός παρατηρητής, έχοντας ήδη αποχαιρετήσει και τους τελευταίους εκδρομείς που έσπευσαν να ξαποστάσουν στα παγκάκια του.
Η ώρα περνάει και το σκοτάδι αρχίζει να απλώνεται βιαστικά πάνω από την τεχνητή λιμνούλα του Αγίου Βησσαρίωνα, λίγο έξω από το ομώνυμο χωριό και μόλις 4 χιλιόμετρα βόρεια της Πύλης.

 

Μοναστήρι Γκούρας

Ιδρύθηκε το 1743 με δαπάνη του οπλαρχηγού των Αγράφων Δημάκη και είναι αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Βρίσκεται σε μια πλαγιά του όρους Ίταμος, σε υψόμετρο 640 μέτρων, σε μια τοποθεσία με πλούσια βλάστηση και απρόσκοπτη θέα προς τον κάμπο, μόλις 3 χιλιόμετρα από την Πύλη. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας αποτέλεσε λημέρι και ορμητήριο των αγωνιστών του έθνους και γι’ αυτό λεηλατήθηκε επανειλημμένα ενώ το 1943 βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς. Σήμερα λειτουργεί ως μονή θηλέων.

 

 

Υπαίθριες δραστηριότητες

Η Πύλη αποτελεί δημοφιλή αναρριχητικό προορισμό χάρη στους πολυάριθμους ασβεστολιθικούς βράχους που αναπτύσσονται πάνω από την πόλη, κατά μήκος του Πορταϊκού ποταμού. Επίσης, η περιοχή ενδείκνυται για πεζοπορία στον Κόζιακα και τον Ίταμο, ποδήλατο βουνού και κατάβαση φαραγγιού στο Μέγα Ρέμα Μουζακίου, μόλις 8 χιλιόμετρα νοτίως της πόλης.

 

 

Τοπικά προϊόντα

Η περιοχή της Πύλης είναι επίσης γνωστή για τις εξέχουσες ποικιλίες κρεμμυδιών που καλλιεργούνται στο Παλαιομονάστηρο. Εντούτοις, παράγεται ένας σημαντικός αριθμός πολλών άλλων αγαθών όπως, υψηλής ποιότητας κρέατα, γαλακτοκομικά, οπωροκηπευτικά, βότανα, μέλι, άλευρα, τσίπουρο και κρασί.

 

Προτάσεις

Διαμονή Φαγητό Καφές, Brunch, Ποτό Αγορές Δραστηριότητες